JR, ο «μυστικός» φωτογράφος...

Είναι μοντέλα; Είναι πολιτικοί; Είναι καλλιτέχνες; Οχι. Είναι η Ρεμπέκα Ντεμάν, ένα κορίτσι από τη Λιβερία που βιάστηκε κι έγινε μητέρα στα 13, η Ζίπι, μια γιαγιά από την Κένια, και η Ρενγκ, μια γυναίκα που έχει αφιερωθεί στο να βοηθά παιδιά στην Καμπότζη.

Ολες τους, όμως, από τα άγνωστα χωριά τους βρέθηκαν μέσα από τεράστιες φωτογραφίες στις όχθες του Σηκουάνα, σε κτίρια του Παρισιού, σε φαβέλες στο Ρίο ντε Ζανέιρο, στις Βρυξέλλες, στο Βερολίνο.

Κι όλα αυτά χάρη σε ένα νέο φωτογράφο, τον JR, που κρύβει το αληθινό του όνομα, αλλά στολίζει πόλεις με φωτογραφίες του κολλημένες έπειτα από επεξεργασία σε γέφυρες, σπίτια και μνημεία. Το τελευταίο του εγχείρημα με τίτλο «Women are heroes» («Οι γυναίκες είναι ήρωες») πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι όπου έβαλε τεράστιες μεγεθύνσεις φωτογραφιών του (με έμφαση στα μάτια) στα πιο γνωστά σημεία της πόλης.

Ο JR προέρχεται από μία μέση γαλλοτυνησιακή οικογένεια, είναι αυτοδίδακτος και αποφάσισε να ασχοληθεί με τη φωτογραφία πριν από δέκα χρόνια, επειδή αγόρασε τυχαία μία φθηνή κάμερα στο Μετρό του Παρισιού. Σήμερα αυτή η ανέμελη αλλά καθόλου ερασιτεχνική του ματιά πωλείται πολύ ακριβά.

Οι φωτογραφίες του φτάνουν στις γαλλικές γκαλερί μέχρι και 12.000 ευρώ (σε κανονικά μεγέθη φυσικά).


 
Τα τελευταία χρόνια -με τη βοήθεια των «Γιατρών Χωρίς Σύνορα» και την τόλμη των 27 του χρόνων- αποφάσισε να περιπλανηθεί στον κόσμο αναζητώντας τη γυναικεία ματιά. Στην πραγματικότητα ήθελε να δει πώς καθρεφτίζεται στα μάτια των γυναικών ο πόνος, η φτώχεια, η βία που υφίστανται. Σταθμοί του η Βραζιλία, η Ινδία, η Καμπότζη, η Σιέρα Λεόνε, το Σουδάν, η Κένια και όποιες άλλες περιοχές «φιλοξένησαν» εμφύλιες διαμάχες.
Ο ίδιος συμμερίζεται απολύτως ότι οι γυναίκες είναι πάντα σε δεινή θέση «Σε περίοδο ειρήνης πέφτουν θύματα διακρίσεων και σε περίοδο πολέμου είναι στόχοι». Γι' αυτό και θέλει πάση θυσία να αφήσει ένα τόνο ελπίδας. Κι οι ίδιες, όμως, το έχουν ανάγκη: «Νομίζω ότι έχω κι εγώ τον τρόπο να βοηθήσω. Θέλω να μιλήσω γιατί έτσι θα μάθει ο κόσμος πώς ζούμε», λέει μια πιτσιρίκα δειλά.

 
Όλη η περιφέρεια του Ile Saint-Louis μεταμορφώνεται σε μία τεράστια έκθεση από φωτογραφίες γυναικείων ματιών. Ακόμη και οι γέφυρες που συνδέουν το νησί με τη δεξιά και την αριστερή όχθη του Παρισιού θα μετατραπούν ως το Σάββατο το βράδυ σε γέφυρες ματιών. Αυτό θεωρείται από κάποιους η πιο φιλόδοξη καλλιτεχνική δημιουργία που έχει γίνει στο Παρίσι μετά το 1985, όταν ο Αμερικανοβούλγαρος καλλιτέχνης Christo τύλιξε την Pont-Neuf με ένα μεταξωτό υλικό στο χρώμα της άμμου....



Τα μάτια ανήκουν σε ‘’γυναίκες-ηρωίδες’’ όπως η Zippy Vugutsa, γιαγιά στην Κένυα, η Peng Phan, μία γυναίκα που βοηθά παιδιά του δρόμου στην Καμπότζη και η Rebecca Deman μία δεκατριάχρονη μόνη μητέρα, θύμα του εμφυλίου πολέμου και βιασμού στην Λιβερία. Πίσω από την έκθεση βρίσκεται ο JR, ένας νέος Γάλλος φωτογράφος και γκραφιτάς, ο οποίος δεν δίνει ποτέ το πραγματικό του όνομα και έχει γίνει γνωστός τα τελευταία 4 χρόνια. Αυτό που κάνει είναι να κολλάει, τις περισσότερες φορές απρόσκλητος, γιγαντιαίες φωτογραφίες κατά τη διάρκεια εμφύλιων συγκρούσεων .

Φωτογράφισε πορτρέτα Παλαιστινίων και Ισραηλινών και στη συνέχεια τα κόλλησε στο Τείχος. Ποιοι ήταν οι Παλαιστίνιοι και ποιοι οι Ισραηλινοί κανείς δεν μπορούσε να διαχωρίσει με σιγουριά. Το πιο διάσημο έργο του είναι τα τρία πορτρέτα, ενός ιμάμη, ενός ραβίνου και ενός παπά τα οποία κόλλησε το ένα δίπλα στο άλλο.
Τα μάτια των γυναικών είναι το αποτέλεσμα μίας δίχρονης περιήγησης στον κόσμο που την ονόμασε ‘’Women are Heroes’’. Στόχο είχε να να αναδείξει το κουράγιο και τον πόνο γυναικών που υφίστανται την φτώχεια και την βία στην Βραζιλία, στην Ινδία, στην Καμπότζη, στη Σιέρρα Λεόνε, στο Σουδάν, στην Κένυα και στη Λιβερία...





Πριν από την έκθεση στο Saint Louis, ο JR κολλούσε τις φωτογραφίες στις τρώγλες όπου ζούσαν οι ίδιες οι γυναίκες, σε τοίχους ή σε γέφυρες, σε λεωφορεία και στην Κένυα κατά μήκος ενός τραίνου. Μετά, οι φωτογραφίες κολλήθηκαν σε τεράστιο μέγεθος στο Βερολίνο και στις Βρυξέλλες. Παρ’όλα αυτά, ο JR δήλωσε στην εφημερίδα Independent ότι είναι η πρώτη φορά που κάνει κάτι τόσο μεγάλων διαστάσεων και ότι στο Βερολίνο η έκθεση είχε έκταση 4 χλμ, ενώ στο Παρίσι 8 χλμ.

Ο JR προέρχεται από μία μέση Γαλλοτυνησιακή οικογένεια και ξεκίνησε την φωτογραφική του πορεία πριν από 10 χρόνια, όταν βρήκε τυχαία μία φθηνή κάμερα στο Μετρό του Παρισιού. Ενώ ποτέ ως τότε δεν είχε ασχοληθεί με τη φωτογραφία, οι φωτογραφίες του πωλούνται σήμερα στις γκαλερί του Παρισιού μέχρι και 12.000 ευρώ.

Όπως αναφέρει ο ίδιος: ‘’Δεν είμαι καλλιτέχνης με αιτία, αλλά καλλιτέχνης που προκαλεί τους ανθρώπους να σκέφτονται [...] Αυτές οι γυναίκες είναι θύματα που μπορεί να τους δοθούν λίγα δευτερόλεπτα στο βραδυνό δελτίο, και μετά να ξεχαστούν. Όμως κοιτώντας μέσα στα μάτια τους βλέπεις οτι δεν είναι απλώς θύματα αλλά αυτές που κατάφεραν να επιβιώσουν’’.

Πηγή' The Independent



Είναι ένας οξύς παρατηρητής των καιρών μας...

 

Στα 25 του διαθέτει τη μεγαλύτερη γκαλερί τέχνης στον κόσμο! Εκθέτει ελεύθερα στους δρόμους, τραβώντας την προσοχή των ανθρώπων που δεν είναι οι συνήθεις επισκέπτες των μουσείων. Προτιμά να διατηρήσει την ανωνυμία του. Δεν  θέλει οι θεατές να ερμηνεύσουν τις εικόνες του σύμφωνα με το αν λέγεται Τζον ή Μοχάμεντ.




Εξάλλου η δράση του είναι παράνομη. Δεν έχει σπόνσορα ούτε επίσημη άδεια γι’ αυτό που κάνει. Η μόνη άδεια που ζητάει είναι η έγκριση των ανθρώπων που φωτογραφίζει για να δημοσιοποιήσει την ιστορία τους. Στη συνέχεια, κάνει «εκθέσεις» έξω από την πόρτα μας. Αφού μεγεθύνει τις εικόνες, τις επεξεργάζεται για να αντέξουν στις καιρικές συνθήκες & τα βράδια τις αναρτά μαζί με τους φίλους του σε δημόσια κτήρια, σπίτια, γέφυρες στην Αφρική, ερείπια του Παρισιού, φαβέλες του Ρίο ντε Τζανέιρο & μισογκρεμισμένους τοίχους της Μ. Ανατολής. (JR in action)

Με άνεση να κινείται τόσο στις εύπορες γειτονιές όσο & στα αστικά γκέτο, ο οποίος «ρωτάει» τους περαστικούς με τις «εκθέσεις» του σε μέρη όπου συναλλάσσονται καθημερινά. Στη δουλειά του ανακατεύει τέχνη & δράση, μιλάει για τη δέσμευση, την ελευθερία, την ταυτότητα & τα όρια. Αυτοχαρακτηρίζεται «αρτιβιστής» (artiviste), δηλαδή καλλιτέχνης (artiste) & ακτιβιστής (activiste). Η συνάντησή του με τη φωτογραφία ήταν τυχαία, όταν το 2000 βρήκε μια φωτογραφική μηχανή σε μια αποβάθρα του παρισινού μετρό (όχι, δεν την παρέδωσε στο τμήμα απολεσθέντων)

 Το 2001 ξεκινά την φωτογραφική του δράση με το EXROS 2 RUE a Paris, ενώ το 2002 αυτή η έκθεση επεκτείνεται στην Ευρώπη (EXPOS 2 RUE européennes), με φωτογραφίες στη Βενετία, τις Βρυξέλλες & τη Βαρκελώνη. Την ίδια χρονιά κερδίζει το βραβείο Νέου Ταλέντου από τη γαλλική έκδοση του περιοδικού PHOTO (άραγε ποιος το παρέλαβε ???). Τα επόμενα 2 χρόνια ακολούθησαν & άλλες «εκθέσεις», όπως το 6 mois à New-York, ενώ το 2005 εκδίδεται στην Ευρώπη το πρώτο του άλμπουμ Carnet de rue par JR.

Από το 2004 όμως εργάζεται πάνω στο 28 millimetres project, το πρώτο μέρος του οποίου – Portrait d'une génération – τον οδήγησε στο πρωτοσέλιδο των N.Y. Times. Πρόκειται για πορτρέτα νέων από συνοικίες στο Clichy-sous-Bois.

Τις φωτογραφίες του τις τοποθέτησε σε παλιές φημισμένες συνοικίες της γαλλικής πρωτεύουσας, καθώς & στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Φωτογραφίας. (Το trailer του project στο YouTube)
Τον Μάρτιο του 2007, πραγματοποιεί μαζί με τον Ελβετό καλλιτέχνη Marco (επίσης ψευδώνυμο) άλλη μια παράνομη έκθεση φωτογραφίας δρόμου, στα πλαίσια του δεύτερου μέρους του 28 millimetres project, Face2Face.

Αφού τράβηξαν φωτογραφίες Ισραηλινών & Παλαιστινίων να κάνουν αστείες γκριμάτσες, ανέβασαν τα πορτρέτα τους σε δημόσιους χώρους που καλύπτουν τις δύο πλευρές του τείχους που χωρίζει τους δύο λαούς. Ήθελε έτσι να αποδείξει ότι κανένας δεν είναι το τέρας που η άλλη πλευρά φαντάζεται.  (Το trailer του project στο YouTube)

Τον τελευταίο χρόνο η δουλεία του έχει επικεντρωθεί στις γυναίκες (Women), οι οποίες αποτελούν το θέμα του τρίτου μέρους του 28 millimetres project. Θύματα διακρίσεων σε καιρό ειρήνης, πρώτοι στόχοι σε συνθήκες πολέμου, ο JR άκουσε τις ιστορίες γυναικών από το Σουδάν, την Κένυα, τη Σιέρα Λεόνε κ.λπ. & στη συνέχεια τις φωτογράφισε. Τα πορτρέτα τους κρεμάστηκαν άλλοτε στη μέση του χωριού τους & άλλοτε σε σικ δρόμους του Λονδίνου & της Νέας Υόρκης. Με αυτόν τον τρόπο εκείνες προσπαθούν να μεταφέρουν το μήνυμά τους τόσο στο περιβάλλον τους, που συχνά τις αντιμετωπίζει με περιφρόνηση, όσο & σε μητροπόλεις, καθώς οι ίδιες εξέφρασαν την επιθυμία να επισκεφθούν, έστω & με αυτόν τον τρόπο, μια λαμπερή πόλη.

Με τον 28αρη φακό του, τους ανθρώπους που κάνουν γκριμάτσες, τις τεράστιες αφίσες & την ανωνυμία του, ο φωτογράφος δεν παρέχει ερμηνείες & αφήνει ελεύθερο χώρο για μια συνάντηση μεταξύ ενός θέματος – παράγοντα & ενός περαστικού – ερμηνευτή. Οι αφίσες του είναι έτσι τυπωμένες, ώστε να μην μοιάζουν με διαφημιστικές καμπάνιες, αλλά παράλληλα να είναι & ανοιχτές στον διάλογο: ο περαστικός μπορεί να τις σκίσει, να γράψει πάνω τους ή απλά να σκεφτεί αυτό που του φωνάζουν. Με τη σκέψη & το ερώτημα που θέτει ο JR, ο καθένας μπορεί να αναθεωρήσει τον τρόπο σκέψης του & να απελευθερωθεί από τα στερεότυπα & τις προλήψεις. Είναι αυτό πάνω στο οποίο δουλεύει ο JR. Να θέτει ερωτήματα, εκεί όπου δεν μπορείς να μην τα δεις.


πηγη' dpgr