δείτε τα "Περιεχόμενα" του aspromavro.net

Pedro Luis Raota

Ο μεγάλος Αργεντινός φωτογράφος

Avant Garde Photography

Ο νέος ρόλος για την Τέχνη της Φωτογραφίας

Πικτοριαλισμός και Φωτογραφία

Σπάνιο κείμενο του Paul Strand με αναφορά στον Alfred Stieglitz

Ο ασπρόμαυρος σκοτεινός θάλαμος

Οι τεχνικές και τα λάθη


Gordon Parks


"Πήρα μια φωτογραφική μηχανή, γιατί ήταν η επιλογή μου ενάντια στα όπλα και ενάντια σε αυτό που μισώ περισσότερο, τον ρατσισμό, την μισαλλοδοξία και την φτώχεια. Θα μπορούσα να είχα πάρει πολύ εύκολα και εγώ ένα όλπο ή ένα μαχαίρι, όπως οι περισσότεροι παιδικοί μου φίλοι, που καταλήξαν στην φυλακή ή δολοφονήθηκαν. 'Ενιωσα ότι με την φωτογραφία  θα μπορούσα να πω περισσότερα για αυτά που συμβαίνουν στην πατρίδα μου".


Γεννήθηκε στο Fort Scott του Κάνσας τον Νοέμβριο του  1912 και πέθανε τον Μάρτιο του 2006. Καταγόταν από αγροτική οικογένεια καλλιεργητών καλαμποκιού και τεύτλων.
Πέρασε δύσκολα παιδικά χρόνια, λόγω της φτώχειας, της ρατσιστικής βίας και των  ανισοτήτων στην τοπική κοινωνία. 'Εχασε την μητέρα του όταν ήταν δεκατεσσάρων χρονών. Σε ηλικία έντεκα χρονών τρία λευκά αγόρια τον έριξαν στον ποταμό Marmaton για να πνιγεί, γνωρίζοντας ότι δεν ξέρει μπάνιο. Κατάφερε όμως να σωθεί. Αυτό ήταν ένα από τα γεγονότα που τον σημάδεψαν κατοπινά στην ζωή του. 'Εκανε πολλές και διαφορετικές εργασίες για να επιβιώσει. Εργάστηκε σε οίκους ανοχής, σε μαγαζιά  ως τραγουδιστής, πιανίστας και σερβιτόρος.

Μετά το κράχ στο χρηματιστήριο το 1929, ο Gordon εργάζεται ως σερβιτόρος σε καντίνα σε σιδηροδρομικό σταθμό. Εκεί στα τραπεζάκια της καντίνας θα ξεφυλλίσει τις εφημερίδες και θα έρθει σε επαφή με το φωτορεπορτάζ. Τότε αποφασίζει να γίνει φωτογράφος.
Αγοράζει την πρώτη του φωτογραφική μηχανή μία μεταχειρισμένη Voigtländer Brillant για 12 δολάρια και τραβάει τα πρώτα του φίλμ. Πιάνει δουλειά ως φωτογράφος σε κατάστημα γυναικείων ενδυμάτων, φωτογραφίζοντας  μοντέλα με ρούχα του καταστήματος. Από εκεί  ξεκινάει η καριέρα του ως φωτογράφος. Παράλληλα φωτογραφίζει  και την καθημερινή ζωή της Νέας Υόρκης.

Το 1941 οι φωτογραφίες του γίνονται  αντιληπτές από τον υπεύθυνο  Roy Stryker, της FSA  (Farm Security Administration)  - Αμερικανική κρατική υπηρεσία -  και του χορηγήται κρατική υποτροφία που τον εντάσσει στο δυναμικό της.
 Από το 1935 έως το  1944 η FSA έχει  μεγάλη επιρροή στην κυβέρνηση και τεκμηριώνει με φωτογραφικά ντοκουμέντα την δύσκολη καθημερινότητα των φτωχών λευκών και έγχρωμων αμερικανών. Η FSA είχε προσλάβει τότε και τους Dorothea Lange και Walker Evans για αυτή την τεκμηρίωση.

'Οταν τελείωσε το πρόγραμμα της FSA συνέχισε ως ανεξάρτητος φωτογράφος  καταγράφοντας τη ζωή στο Χάρλεμ. Τότε άρχισε και την συνεργασία του με το περιοδικό μόδας Vogue,  ήταν ο πρώτος έγχρωμος φωτογράφος στην ιστορία του περιοδικού. Ανακάλυψε και καθιέρωσε ένα νέο στυλ στην φωτογραφία μόδας.  Τα μοντέλα φωτογραφίζονται στον δρόμο, έχοντας σαν φόντο την φυσική κίνηση της πόλης. Δίνοντας ένα αποτέλεσμα πιο φυσικό και πιο οικείο.  Είναι  έξω πια από τα παγερά στούντιο φωτογραφίας με τις ελεγχόμενες συνθήκες. Αυτό ήταν πολύ πρωτοποριακό για  την εποχή και ήρθε  σε αντίθεση με την επικρατούσα άποψη για την φωτογράφιση μόδας.

Ο Gordon ευαισθητοποιημένος από την φτώχεια και τον ρατσισμό χρησιμοποιεί την κάμερά του ως  όπλο για την καταπολέμιση των διακρίσεων και της μισαλλοδοξίας.  Κατέγραψε τις φυλετικές διακρίσεις στην Αμερική, αποτύπωσε τον δύσκολο και  επικίνδυνο κόσμο του Χάρλεμ και των γκέτο της νότιας μεριάς του Σικάγο. Υπήρξε ένα από τα πιο λαμπρά και δημιουργικά πνεύματα των ΗΠΑ. Κληροδότησε στις επόμενες γενιές  σημαντικό έργο για τα   πολιτικά δικαιώματα και την ισότητα. 
Η αναγνώριση και η επιτυχία του Gordon ήταν μεγάλη και υπήρξε ο πρώτος διάσημος Αφροαμερικανός κινηματογραφιστής.
To 1969 o Parks συνεργάστηκε με την Warner στην την ταινία "The Learnig Tree". 'Ετσι έγινε ο πρώτος έγχρωμος Σκηνοθέτης του Χόλιγουντ.

Εργάστηκε  και ως πορτραιτίστας για το Χόλιγουντ, τον αθλητισμό και την πολιτική σκηνή.  Φωτογράφισε ανάμεσα σε άλλους τα πορτραίτα του  Malcolm X, Stokely Carmichael, Muhammad Ali της Barbra Streisand, Marilyn Monroe, Eartha Kitt,  κ.α.

O Parks το 1947 εκδίδει το πρώτο του βιβλίο με τίτλο : " Flash Photography"  και το 1948 δημοσιεύει στο περιοδικό Camera Portraits τις  "Τεχνικές φωτογράφισης Πορτραίτων".  Συνολικά θα γράψει δεκαπέντε βιβλία για την Τέχνη και την Τέχνη της Φωτογραφίας. 'Εγραψε και βιβλία ποίησης  τα οποία ήταν πλαισιωμένα με φωτογραφίες του. Τα απομνημονεύματά του εκδόθηκαν σε τρείς μεγάλους τόμους.

Το Ιδρυμα Gordon Parks Foundation στο Pleasantville της Νέας Υόρκης , φυλάσσει και διατηρεί το έργο του. Στηρίζει καλλιτέχνες με  τα ιδανικά του Parks:    ισότητα μεταξύ των ανθρώπων για  έναν καλύτερο κόσμο. Συνεργάζεται με οργανισμούς και φορείς σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. Δίνει υποτροφίες, κάνει εκδηλώσεις, εκθέσεις  και μαθήματα φωτογραφίας. 'Ολες οι δραστηριότητες  του Ιδρύματος  είναι δωρεάν για το κοινό.

Η Εθνική Βιβλιοθήκη του Κονγκρέσου - The Library of Congress - το 1995 απέκτησε μεγάλο τμήμα της προσωπικής συλλογής του Parks από  γραπτά, φίλμ, σχέδια, μαγνητοφωνημένο υλικό, κ.α. Στην βιβλιοθήκη του Κονγκρέσου υπάρχει επίσης  μεγάλο μέρος από το  αρχείο της φωτογραφικής τεκμηρίωσης του FSA.


κείμενο: J.Eco
πηγές: Time, Huffingtonpost, Wikipedia





Reenie Schmerl

"... δεν ψάχνω για το εντυπωσιακό, το δήθεν μοναδικό, το γραφικό ή το οπτικό ευφυολόγημα. Αντίθετα, αφήνομαι ατις αισθήσεις μου για να αισθανθώ τη χάρη και την αξία στο συνηθισμένο, το καθημερινό, το «κοινότυπο». Οι εικόνες μου αφορούν αθόρυβους χώρους, ειρηνικούς χώρους, χώρους που προσφέρουν χαρά στις αισθήσεις.  
 H μυρωδιά του φρέσκου ζεστού ψωμιού, ο απογευματινός ήλιος που διαπερνάει το παράθυρο της κρεβατοκάμαρας, η δροσερή σκιά σε μια καυτή καλοκαιρινή μέρα, η αιθέρια λάμψη ενός εγκαταλελειμμένου χωριού... "




Τα τελευταία  χρόνια, η αμερικανίδα αυτή φωτογράφος, έχει ταξιδέψει πολλές φορές σε απομονωμένα χωριά της βόρειας Ελλάδας φωτογραφίζοντας τον τρόπο ζωής των κατοίκων σε διαφορετικές εποχές. Οι επανειλημμένες περιοδείες της σ' αυτές τις περιοχές τής πρόσφεραν μια ουσιαστική γνώση και οικειότητα για ανθρώπους, χώρους, συνήθειες και έθιμα.

Οι φωτογραφίες της, όμως, δεν είναι άμεσες παραστάσεις αυτών των ανθρώπων, αλλά έμμεσες περιγραφές τους μέσα από τον τρόπο ζωής τους, τα σπίτια τους, τους χώρους που εργάζονται, ψυχαγωγούνται, αναπαύονται. Στην ουσία, πρόκειται για φωτογραφικό ντοκουμέντο μιας ζωής και ενός κόσμου, που βαθμιαία σβήνει...

Η δουλειά της Schmerl έχει παρουσιαστεί, με ατομικές και ομαδικές εκθέσεις, στις ΗΠΑ και σε πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Στη χώρα μας είχε εκθέσει στο Ζάππειο Μέγαρο στη διάρκεια του Α' Διεθνούς Μήνα Φωτογραφίας της Αθήνας, τον Απρίλιο του 1987 και στο Φωτογραφικό Κέντρο Αθηνών.



Έλληνες Φωτογράφοι στην Κωνσταντινούπολη τον 19ο αιώνα

Ο 19ος αιώνας χαρακτηρίστηκε από πολλές αλλαγές και καινοτομίες σε όλο τον κόσμο. Ακολουθώντας το ρεύμα της εποχής και προσπαθώντας να συμβαδίσουν με τις αλλαγές αυτές, οι Οθωμανοί Σουλτάνοι επεδίωξαν τον εξευρωπαϊσμό της Αυτοκρατορίας τους δρομολογώντας αρχικά τον μετασχηματισμό της Κωνσταντινούπολης σε μία δυτικού τύπου πρωτεύουσα.

Η μεταρρυθμιστική προοπτική που έφερε στην αυτοκρατορία ο Σουλτάνος Mαχμούτ Β΄ (1785-1839) διευκόλυνε την υιοθέτηση πολλών καινοτόμων σκέψεων από την Ευρώπη. Επίσης, το Διάταγμα του Γκιουλ Χανέ (Gülhane, 1839) επηρέασε θετικά τις χριστιανικές κοινότητες και κυρίως τον ελληνικό πληθυσμό που ζούσε στο οθωμανικό κράτος.
Εισηγμένη στην Κωνσταντινούπολη από τους Εβραίους που προέρχονταν από την Ισπανία, η τυπογραφία ακμάζει, με τις ελληνικές και αρμενικές κοινότητες να ιδρύουν με τη σειρά τους δικά τους τυπογραφεία. Στις αρχές του 18ου αι. ιδρύθηκαν από τον İbrahim Müteferrika τυπογραφεία που θα εξυπηρετούσαν τις ανάγκες των μουσουλμανικών κοινοτήτων στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Φυσικά δεν έλειψαν οι αντιδράσεις από μέρους της μουσουλμανικής κοινότητας, που τηρούσε επιφυλακτική στάση απέναντι σε κάθε καινοτομία.




Ο πρίγκιπας Μεχμέτ Σεφκέτ, γιος του Σουλτάνου Αμπντούλ Αζίζ, 1883. Φωτογραφία του Βασίλη Καργόπουλου.



Στις 19 Αυγούστου του 1839 ανακοινώθηκε σε όλο τον κόσμο, από τον François Arago, η εφεύρεση της φωτογραφίας. Στις 28 Οκτωβρίου του 1839, η εφημερίδα Takvim-i Vekayi, που κυκλοφορούσε στην Κωνσταντινούπολη στα ελληνικά, τα αρμενικά, τα αραβικά, τα γαλλικά και τα οθωμανικά (παλαιά τουρκικά), ανακοίνωσε την ύπαρξη της πρώτης φωτογραφίας στην Ακαδημία Επιστημών στο Παρίσι ως εξής: «Ο ταλαντούχος Γάλλος Daguerre έχει αναπαραγάγει ένα αντικείμενο μέσα από την αντανάκλαση των ακτίνων του ήλιου πάνω σε μια γυαλιστερή επιφάνεια. Μπορεί κανείς να καταλάβει τη σημασία αυτής της εφεύρεσης, αν συνειδητοποιήσει ότι με αυτόν τον τρόπο ορισμένα πράγματα που πρέπει να διασωθούν μπορούν πλέον να καταγραφούν».

Με την έλευση της φωτογραφίας τον 19ο αιώνα, ξεκίνησε μια επανάσταση στον τρόπο εικονογράφησης της ανθρωπότητας. Αυτή η οπτική επανάσταση είχε επιπτώσεις παρόμοιες με αυτές της ψηφιακής επανάστασης στις μέρες μας.
Στο πλαίσιο υιοθέτησης των «ρεφορμιστικών» αντιλήψεων, η επίδραση των οποίων είναι ιδιαίτερα εμφανής στις τέχνες και τη λογοτεχνία, αυξήθηκε στο Οθωμανικό παλάτι το ενδιαφέρον για την τέχνη της ζωγραφικής και ορισμένα μέλη της δυναστείας ξεκίνησαν να ζωγραφίζουν. Αυτή η ρεφορμιστική σκέψη συνέβαλε επίσης στην ταχεία εκλαΐκευση της τέχνης της φωτογραφίας και την αποδοχή της από το Παλάτι. Επιπλέον, οι προσπάθειες για την πρόληψη μιας εκ νέου αντίδρασης εκ μέρους της μουσουλμανικής κοινότητας, όπως συνέβη στην περίπτωση της διάδοσης της τυπογραφίας, έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην εκλαΐκευση της φωτογραφίας. Ωστόσο η μουσουλμανική οθωμανική κοινωνία δεν έδειξε πάλι ιδιαίτερα πρόθυμη να υιοθετήσει και αυτή την καινοτομία. Ως εκ τούτου, οι πρώτοι μουσουλμάνοι φωτογράφοι εμφανίστηκαν αργότερα, στις αρχές του 20ού αιώνα.


Ο φιλόσοφος και ποιητής Riza Tevfik Bolukbasi γύρω στο 1900. Φωτογραφία του Αλκιβιάδη Νικολαΐδη.


Matt Black, φωτογραφίζοντας τους φτωχούς αγρότες της Καλιφόρνιας

Γεννήθηκε το 1970 στην Santa Maria της Καλιφόρνιας.  Φωτογράφος ντοκουμέντου.  Η δουλειά του επικεντρώνεται στα ζητήματα μετανάστευσης, φτώχειας και  καταστροφής του περιβάλλοντος. Απόφοιτος του Πανεπιστημίου του San Francisco, συνεργάστηκε με τα "Orion Magazine" και τους "The New Yorker".  Δίδαξε φωτογραφία στα "Leica Fotografie International", στο  "Los Angeles Center of Photography" και είναι συνεργάτης  του πρακτορείου  "Magnum Photos".
 

Με το  έργο του μελέτησε τις επιπτώσεις της ξηρασίας στις γεωργικές κοινότητες της Καλιφόρνιας.
Οι φωτογραφίες του, έντονες και γεμάτες συναισθηματισμό, αποτελούν το κατηγορώ του για την καταστροφή του περιβάλλοντος, της καλλιεργήσιμης γης και την εκμετάλευση του ανθρώπου από τον άνθρωπο.
Ξεκίνησε να ασχολείται με την φωτογραφία από πολύ μικρός. Ως έφηβος, εργάστηκε στο φωτορεπορτάζ  στις τοπικές εφημερίδες της πόλης του,   "Tulare Advance Register" και  "Τhe Visalia Times Delta".
Από τις αρχές δεκαετίας του 1990 ξεκινάει τα ταξίδια του για να καταγράψει την Λατινική Αμερική. Το 1993 κερδίζει το πρώτο του βραβείο στην φωτογραφία από το "World Press Photo" στην κατηγορία  "Daily Life" ,"Καθημερινή Ζωή".

 "Homage to an Outlaw", το άρθρο  που δημοσιεύτηκε  το 1996 στο "West Magazine", σηματοδότησε την αρχή της μεγάλης καριέρας του στο φωτορεπορτάζ, δίνοντας έμφαση στην αγροτική ζωή της κεντρικής κοιλάδας της Καλιφόρνιας.
Το 1999, ενώ φωτογράφιζε τα θύματα της ανεργίας στην κεντρική κοιλάδα, εξ'αιτίας του παγετού στα εσπεριδοϊδή, ο Matt  συνδέθηκε με  μιά οικογένεια μεταναστών ιθαγενών της φιλής Mixtec από την περιοχή Mixteca του νότιου Μεξικού. Αυτή ήταν και η αφορμή να  επισκεφθεί την επόμενη χρονιά   την περιοχή του Μεξικού που θα τον συγκλονίσει. Από εκεί ξεκινάει το σημαντικό φωτογραφικό του έργο: "The People of Clouds", "Οι 'Ανθρωποι των Νεφών".

 "The Geography of Poverty", "Η Γεωγραφία της Φτώχειας" είναι η επόμενη σημαντική του δουλειά το  2014.  Θέλει να μιλήσει, να καταγράψει και να χαρτογραφίσει τους απόκληρους και παραπεταμένους γεωργούς της πατρίδας του. Επισκέφθηκε και αποτύπωσε τις εβδομήντα φτωχότερες περιοχές της Αμερικής.

Ο Matt Black το 2007 τιμήθηκε από το Ίδρυμα "Robert  F. Kennedy", για το φωτογραφικό του έργο: "Dust to Dust" για τους αυτόχθονες ιθαγενείς  του Μεξικού που έγιναν  μετανάστες στην Καλιφόρνια.
Το  2015 έλαβε το βραβείο "W. Eugene Smith" για το σύνολο του φωτογραφικού του έργου.



κείμενο: J. Eco
πηγές: mattblack.com, Wikipedia, geographyofpoverty.com, Time.com


Ξενοφών Βάθης, το πρώτο φωτορεπορτάζ στην Ελλάδα, 1870


Ο Ξενοφών Βάθης, Αθηναίος φωτογράφος,  το 1870 φωτογραφίζει την σύλληψη τριών μελών της συμμορίας των ληστών του Τάκου Αρβανιτάκη από το στρατιωτικό απόσπασμα.
Η φωτογραφιά αυτή πουλήθηκε από τον Βάθη στο Αγγλικο περιοδικό London Illustrated News. To περιοδικό μετέφερε στους αναγώστες την φωτογραφία του Βάθη με την μέθοδο της ξυλογραφίας στο έντυπό του, μιας και δεν υπήρχε τότε ο τρόπος να τυπωθεί αυτούσια η φωτογραφία.



 Στην φωτογραφία βλέπουμε τους τρείς ρακένδυτους ληστές στο κέντρο, περικυκλωμένους από το απόσπασμα.



Στα αριστερά τρείς από τους Αρβανιτάκηδες, δεξιά τα κομμένα τους κεφάλια στο Πεδίον του Άρεος

Τρείς φωτογραφίες έχουν διασωθεί από αυτό το γεγονός μαζί με τις φωτογραφίες των κομμένων κεφαλιών των ληστών.Και ο φωτογράφος Γ. Παλαμάς φωτογράφισε τότε το κεφάλι του αρχηγού των ληστών Τάκου Αρβανιτάκη και το τύπωσε σε κάρτ-ντε-βιζίτ, όπου στο πίσω μέρος υπήρχε η υπογραφή του.
Η φωτό του Παλαμά μαζί με τις φωτό του Βάθη από την σύλληψη και την εκτέλεση απετέλεσαν αναμνηστικές καρτ ποστάλ της εποχής με μεγάλη εμπορικότητα.
Ο Βάθης με την κάλυψη αυτού του γεγονότος, θεωρείται ο πρώτος "φωτορεπόρτερ" της Ελλάδας, πολύ πριν δημιουργηθεί ο όρος και η τεχνική του φωτορεπορτάζ



Ιωάννης Ηλιάδης

Ο πρωτοπόρος Ερασιτέχνης Φωτογράφος και ιδρυτής του πρώτου Ερασιτεχνικού Φωτογραφικού Συλλόγου στην Ελλάδα το 1932.
Γεννήθηκε στην Σπάρτη το 1880 και έλαβε μέρος στον Μακεδονικό αγώνα στο πλευρό του Παύλου Μελά. Στους αγώνες για την απελευθέρωση της Μακεδονίας τραυματίστηκε σοβαρά στο χέρι και μεταφέρθηκε στα μετόπισθεν.
Για την αποκατάσταση του τραυματισμένου χεριού του ο Ηλιάδης μεταβαίνει στην Φρακφούρτη όπου κάνει εγχειρίσεις και  θεραπείες. 'Εκει θα γνωρίσει τον γερμανό φωτογράφο Run και μαζί του θα τελειοποιήσει τις φωτογραφικές του τεχνικές. Ταυτόχρονα ο Ηλιάδης το 1915 θα πάρει και  το πρώτο του βραβείο σε φωτογραφική έκθεση στην Φρακφούρτη.