Σάββατο, 06 Φεβρουαρίου 2010

JR, ο «μυστικός» φωτογράφος...


Είναι μοντέλα; Είναι πολιτικοί; Είναι καλλιτέχνες; Οχι. Είναι η Ρεμπέκα Ντεμάν, ένα κορίτσι από τη Λιβερία που βιάστηκε κι έγινε μητέρα στα 13, η Ζίπι, μια γιαγιά από την Κένια, και η Ρενγκ, μια γυναίκα που έχει αφιερωθεί στο να βοηθά παιδιά στην Καμπότζη.

Ολες τους, όμως, από τα άγνωστα χωριά τους βρέθηκαν μέσα από τεράστιες φωτογραφίες στις όχθες του Σηκουάνα, σε κτίρια του Παρισιού, σε φαβέλες στο Ρίο ντε Ζανέιρο, στις Βρυξέλλες, στο Βερολίνο.

Κι όλα αυτά χάρη σε ένα νέο φωτογράφο, τον JR, που κρύβει το αληθινό του όνομα, αλλά στολίζει πόλεις με φωτογραφίες του κολλημένες έπειτα από επεξεργασία σε γέφυρες, σπίτια και μνημεία. Το τελευταίο του εγχείρημα με τίτλο «Women are heroes» («Οι γυναίκες είναι ήρωες») πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι όπου έβαλε τεράστιες μεγεθύνσεις φωτογραφιών του (με έμφαση στα μάτια) στα πιο γνωστά σημεία της πόλης.

Ο JR προέρχεται από μία μέση γαλλοτυνησιακή οικογένεια, είναι αυτοδίδακτος και αποφάσισε να ασχοληθεί με τη φωτογραφία πριν από δέκα χρόνια, επειδή αγόρασε τυχαία μία φθηνή κάμερα στο Μετρό του Παρισιού. Σήμερα αυτή η ανέμελη αλλά καθόλου ερασιτεχνική του ματιά πωλείται πολύ ακριβά.

Οι φωτογραφίες του φτάνουν στις γαλλικές γκαλερί μέχρι και 12.000 ευρώ (σε κανονικά μεγέθη φυσικά).


 
Τα τελευταία χρόνια -με τη βοήθεια των «Γιατρών Χωρίς Σύνορα» και την τόλμη των 27 του χρόνων- αποφάσισε να περιπλανηθεί στον κόσμο αναζητώντας τη γυναικεία ματιά. Στην πραγματικότητα ήθελε να δει πώς καθρεφτίζεται στα μάτια των γυναικών ο πόνος, η φτώχεια, η βία που υφίστανται. Σταθμοί του η Βραζιλία, η Ινδία, η Καμπότζη, η Σιέρα Λεόνε, το Σουδάν, η Κένια και όποιες άλλες περιοχές «φιλοξένησαν» εμφύλιες διαμάχες.
Ο ίδιος συμμερίζεται απολύτως ότι οι γυναίκες είναι πάντα σε δεινή θέση «Σε περίοδο ειρήνης πέφτουν θύματα διακρίσεων και σε περίοδο πολέμου είναι στόχοι». Γι' αυτό και θέλει πάση θυσία να αφήσει ένα τόνο ελπίδας. Κι οι ίδιες, όμως, το έχουν ανάγκη: «Νομίζω ότι έχω κι εγώ τον τρόπο να βοηθήσω. Θέλω να μιλήσω γιατί έτσι θα μάθει ο κόσμος πώς ζούμε», λέει μια πιτσιρίκα δειλά.

 
Όλη η περιφέρεια του Ile Saint-Louis μεταμορφώνεται σε μία τεράστια έκθεση από φωτογραφίες γυναικείων ματιών. Ακόμη και οι γέφυρες που συνδέουν το νησί με τη δεξιά και την αριστερή όχθη του Παρισιού θα μετατραπούν ως το Σάββατο το βράδυ σε γέφυρες ματιών. Αυτό θεωρείται από κάποιους η πιο φιλόδοξη καλλιτεχνική δημιουργία που έχει γίνει στο Παρίσι μετά το 1985, όταν ο Αμερικανοβούλγαρος καλλιτέχνης Christo τύλιξε την Pont-Neuf με ένα μεταξωτό υλικό στο χρώμα της άμμου....



Τα μάτια ανήκουν σε ‘’γυναίκες-ηρωίδες’’ όπως η Zippy Vugutsa, γιαγιά στην Κένυα, η Peng Phan, μία γυναίκα που βοηθά παιδιά του δρόμου στην Καμπότζη και η Rebecca Deman μία δεκατριάχρονη μόνη μητέρα, θύμα του εμφυλίου πολέμου και βιασμού στην Λιβερία. Πίσω από την έκθεση βρίσκεται ο JR, ένας νέος Γάλλος φωτογράφος και γκραφιτάς, ο οποίος δεν δίνει ποτέ το πραγματικό του όνομα και έχει γίνει γνωστός τα τελευταία 4 χρόνια. Αυτό που κάνει είναι να κολλάει, τις περισσότερες φορές απρόσκλητος, γιγαντιαίες φωτογραφίες κατά τη διάρκεια εμφύλιων συγκρούσεων .




Φωτογράφισε πορτρέτα Παλαιστινίων και Ισραηλινών και στη συνέχεια τα κόλλησε στο Τείχος. Ποιοι ήταν οι Παλαιστίνιοι και ποιοι οι Ισραηλινοί κανείς δεν μπορούσε να διαχωρίσει με σιγουριά. Το πιο διάσημο έργο του είναι τα τρία πορτρέτα, ενός ιμάμη, ενός ραβίνου και ενός παπά τα οποία κόλλησε το ένα δίπλα στο άλλο.
Τα μάτια των γυναικών είναι το αποτέλεσμα μίας δίχρονης περιήγησης στον κόσμο που την ονόμασε ‘’Women are Heroes’’. Στόχο είχε να να αναδείξει το κουράγιο και τον πόνο γυναικών που υφίστανται την φτώχεια και την βία στην Βραζιλία, στην Ινδία, στην Καμπότζη, στη Σιέρρα Λεόνε, στο Σουδάν, στην Κένυα και στη Λιβερία...





Διαβαστε περισσοτερα...

Banksy, Καλλιτέχνης η απλά ενας βάνδαλος?



Σε μια εποχή που οι περισσότεροι άνθρωποι των τεχνών πρώτα διαπρέπουν ως σπουδαία πρόσωπα και έπειτα εκτιμάται η αξία των έργων τους, ο Bansksy ανήκει στις εξαιρέσεις που κατάφερε να γίνει διάσημος χωρίς να έχει δει κανείς το πρόσωπό του. Ο Βρετανός Banksy είναι ένας καλλιτέχνης του δρόμου, από τους πλέον διάσημους παγκοσμίως σχεδιαστές γκράφιτι, που απέκτησε διεθνή φήμη χάρη στα σαρκαστικά του γκράφιτι που στο σύνολό τους αποτελούν καυστικά σχόλια απέναντι στο κατεστημένο, στην υποκρισία και στη βάρβαρη όψη της παγκοσμιοποίησης. Για τον εαυτό του δηλώνει: “Θα πω αυτά που πιστεύω οπότε δεν θα πάρει πολλή ώρα.”

Τέχνη του δρόμου

Ολόκληρο το Λονδίνο έρχεται καθημερινά σε επαφή με τα εκθέματά του με τον Τύπο και το διαδίκτυο να μην έχουν σταματήσει να ασχολούνται μαζί του. Διευθετώντας το κενό που δημιουργεί η ρήξη με το στερεότυπο παρεμβαίνει στη σύγχρονη αστική εικόνα και καυτηριάζει τους κανόνες της που επιτρέπουν τα μεγαλύτερα εγκλήματα.
Τα έργα του σχετίζονται με την πολιτική, τον πολιτισμό και την ηθική. Η τέχνη του δικού του δρόμου  συνδυάζει τα γκράφιτι με την τεχνική των στένσιλ και εντοπίζεται εκτός από την αγγλική πρωτεύουσα και σ’ άλλες ευρωπαϊκές και αμερικανικές μεγαλουπόλεις, με τελευταίες «κρούσεις» στο τείχος που κατασκευάζεται από την Ισραηλινή κυβέρνηση, για τον περιορισμό και τον έλεγχο των μετακινήσεων των Παλαιστινίων μ’ ένα μεγάλο αριθμό τοιχογραφιών.


Στα μοτίβα του συγκαταλέγονται µπάτσοι πίθηκοι, ποντίκια, επιγραφές, σήματα κυκλοφορίας, εμβληματικές µμορφές των εικαστικών και της ιστορίας, η Τζοκόντα, ο Σκεπτόμενος του Ροντέν, ο Τσε, το κορίτσι του Μάι Λάι, και καθημερινές φιγούρες τής πόλης, πάνω σε τοίχους του Σόχο του Σαν Φραντσίσκο, στο ισραηλινό τείχος της Παλαιστίνης αλλά και στο Λούβρο, στην Τέιτ γκάλερι ή πάνω σε ζωντανά γουρούνια και αγελάδες.

Το αισθητικό αποτέλεσμα απρόβλεπτο, άμεσο, αποκαλυπτικό, γι’ αυτό και επιθετικό. Το ύφος γραφής του λιτό, µε το ελάχιστο κατά το δυνατόν εικαστικό φορτίο.  Ένα σπρέι και δύο-τρεις φιγούρες ώστε να προστατευτεί από τα κυνηγητά και το αυτόφωρο. Η επιλογή αυτή επιβάλλει πριν από κάθε γκράφιτι άρτια τεχνική προετοιμασία.

“Χρησιμοποιώ ότι χρειάζεται. Μερικές φορές αυτό σημαίνει να ζωγραφίσω ένα μουστάκι στο πρόσωπο ενός κοριτσιού σε κάποιο πίνακα διαφημίσεων και άλλες φορές να περνάω ατελείωτες ώρες πάνω από έναν περίπλοκο σχέδιο. Η αποτελεσματικότητα είναι το κλειδί".
Ποιος είναι;

Ο γνωστός άγνωστος Banksy  πιθανότατα ονομάζεται Robert Banks. Σύμφωνα με τον συγγραφέα Tristan Manco στο βιβλίο του Stencil Graffi γεννήθηκε το 1974 και κατάγεται από το Yate, πόλη κοντά στο Bristol. Είναι γιος μηχανικού φωτοτυπικών μηχανημάτων, εκπαιδεύτηκε ως χασάπης, αλλά γρήγορα αναμείχθηκε με την τέχνη των γκράφιτι την δεκαετία του ’80.

Ο Simon Hattenstone από την Guardian Unlimited είναι ένας από τους ελάχιστους ανθρώπους που τον έχει δει από κοντά και του έχει πάρει συνέντευξη. Τον περιγράφει τον Banksy ως ένα συνδυασμό του Jimmy Nail και του Βρετανού ράπερ Mike Skinner, “ένας 28χρονος άντρας που εμφανίστηκε φορώντας τζιν, με ένα ασημένιο δόντι μία ασημένια αλυσίδα και ένα ασημένιο σκουλαρίκι.” Οι γονείς του αγνοούν την πραγματική του ιδιότητα και πιστεύουν ότι είναι ζωγράφος και διακοσμητής....


Διαβαστε περισσοτερα...

Βούλα Παπαϊωάννου, Ανθρωπιστης Φωτογραφος


Μερικές φορές τα λόγια είναι πολύ φτωχά για να αποτυπώσουν το μέγεθος, τη βαρύτητα του έργου και της συμβολής κάποιων ανθρώπων. Τι να πει κανείς για το φωτογραφικό έργο της Βούλας Παπαϊωάννου που είναι ολόκληρη η Ελλάδα! Οι φωτογραφίες της αποτελούν ακτίδες φωτός για την εύρεση του είναι μας. Καταγράφουν την ιστορία του πληγωμένου μας τόπου. Μιας χώρας που λεηλατήθηκε ανελέητα από πολέμους, εμφυλίους, επανωτές συμφορές… Μνήμη, συγκίνηση, αλήθεια, πόνος και λύτρωση είναι οι φωτογραφίες μνημεία της Βούλας Παπαϊωάννου για να θυμίζουν τις ρίζες μας και να κραυγάζουν για τους κινδύνους του σήμερα. Συνείδηση αυτοκριτική και ζωή μέσα απ’ το θάνατο. Ό,τι χρειάζεται η χώρα μας για να υπάρξει μέσα απ’ τις λεηλασίες του σήμερα και να προχωρήσει πραγματικά μπροστά αγέρωχη όπως αξίζει στους Έλληνες. Φωτογραφίες αέναη πηγή, χνάρια που κάνουν τον άνθρωπο.

Ο Διευθυντής του Μουσείου Μπενάκη κ. Άγγελος Δεληβορριάς στον αποχαιρετιστήριο λόγο του χαιρέτησε τη Βούλα Παπαϊωάννου στο Α’ Νεκροταφείο με τα εξής λόγια: «Ο τελευταίος χαιρετισμός προς τη Βούλα Παπαϊωάννου είναι μία οφειλή της Ελλάδας απέναντι στον ταπεινό καταγραφέα της εποποιίας της, ένα χρέος στον ψυχικό πλούτο μιας ζωής που αναλώθηκε για να αποτυπώσει το ιστορικό βίωμα. Στην αισθαντικότητα του μεγάλου καλλιτέχνη που υπηρέτησε πιστά τη μικρή αυτή χώρα, με μια απλή φωτογραφική μηχανή στον ώμο και με τα μάτια της καρδιάς». Ο Άλκης Ξανθάκης ESFIAP, Ιστορικός Φωτογραφίας χωρίζει χρονικά το έργο της σε τρεις περιόδους της ελληνικής φωτογραφίας: «Ξεκίνησε στα τέλη της εικοσαετίας 1920-40, εργάστηκε στο κοινωνικό φωτορεπορτάζ στη δεκαετία 1940-50 και ασχολήθηκε με την καλλιτεχνική φωτογραφία τα επόμενα δέκα χρόνια. Ουσιαστικά όμως το δημιουργικό της έργο ξεκινά, με ιδιαίτερα δυναμικό τρόπο, με την κήρυξη του ελληνοϊταλικού πολέμου.»


Η Φανή Κωνσταντίνου, Υπεύθυνη του Φωτογραφικού Αρχείου του Μουσείου Μπενάκη, γράφει για την κορυφαία φωτογράφο: «Είμαστε στην Κατοχή, στις εφιαλτικότερες ημέρες της Κατοχής… με τον τρόμο της πείνας επάνω στα πρόσωπα, με τον κίνδυνο, με το θάνατο. Τότε έπαιρνε την φωτογραφική της μηχανή, όπως παίρνει ένας άνδρας το ντουφέκι του, το πιστόλι του και χαμένη μέσα στον κόσμο έκανε αντίσταση του ματιού της ελληνικής μνήμης. Τον καιρό που το μάτι έβλεπε μόνο με την καρδιά κι η μνήμη ήτανε η τιμή μας, το τελευταίο που μας έμεινε.» (βλ. Η Καθημερινή «Επτά Ημέρες» Η Ελλάδα του 1940-1960 Με το Φακό της Βούλας Παπαϊωάννου) «Το υλικό αυτό η φωτογράφος διαφύλαξε ευλαβικά ως το 1976 όπου ηλικιωμένη πλέον αποφάσισε να το εμπιστευθεί στο Φωτογραφικό Αρχείο του Μουσείου Μπενάκη, μαζί με το σύνολο του φωτογραφικού της έργου. Δώδεκα χιλιάδες αρνητικά, πολλές φωτογραφίες και λευκώματα που ταξινομήθηκαν προσεχτικά και στη συνέχεια παραδόθηκαν στην νεότερη ιστορία του τόπου μας». Η πρώτη επαγγελματική της δουλειά πραγματοποιήθηκε το 1939 όπου αποτύπωσε κάτω από την εντολή του διευθυντή του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου Αλέξανδρου Φιλαδέλφεια, τους ελληνικούς αρχαιολογικούς θησαυρούς προκειμένου να τυπωθούν επιστολικά δελτάρια (καρτ ποστάλ), με εκπληκτική ιδιαίτερη ματιά αναδεικνύοντας το κάλλος και την ιδιαιτερότητα του πολιτισμού μας. Το ελληνικό τοπίο και οι αρχαιότητες θα επανέρχονται συνεχώς στο έργο της.


Με την κήρυξη του πολέμου του ‘40’ η Βούλα Παπαϊωάννου έδωσε και αυτή τη δική της φωτογραφική μάχη μαζί με ολόκληρο τον ελληνικό λαό που αγωνιζόταν για την επιβίωση. Ο φακός της θα αποτυπώσει τον αποχαιρετισμό των στρατευμάτων, τη φροντίδα των πρώτων τραυματιών και την προετοιμασία για την αντιμετώπιση των έκτακτων αναγκών της πρωτεύουσας. Με κοινωνική συνείδηση, ανθρωπιά και μεγαλείο ψυχής θα κατορθώσει με το φωτογραφικό της φακό και την κάλυψη της Ελβετικής επιτροπής του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού, να φωτογραφίσει τα νοσοκομεία, τους αναπήρους… τα σκελετωμένα παιδιά και τους λιμοκτονούντες ενήλικες κατά το διάστημα 1940-1944. Φωτογραφίες πραγματικά συγκλονιστικές....

Διαβαστε περισσοτερα...

Δ. Χαρισιάδης, ματιές στη μακρινή Ελλάδα



Γόνος αστικής οικογένειας από την Καβάλα. Σπούδασε Χημεία στη Λωζάνη, ενώ η φωτογραφία από νωρίς τράβηξε το ενδιαφέρον του.
Αφετηρία της φωτογραφικής του πορείας αποτέλεσε το αλβανικό μέτωπο (1940), όταν ο Χαρισιάδης ως έφεδρος αξιωματικός και επίσημος φωτογράφος του στρατού, απαθανάτισε τη ζωή των στρατιωτών και την επέλαση της ελληνικής στρατιάς στη Βόρεια Ήπειρο. Μετακληθείς λόγω της γλωσσομάθειάς του, στην Αθήνα, κατέγραψε τις δύσκολες συνθήκες διαβίωσης κατά τη διάρκεια της Κατοχής. Ως ανταποκριτής του ευρωπαϊκού τύπου φωτογράφησε τα «Δεκεμβριανά» και τον Εμφύλιο. Μετά την Απελευθέρωση και για λογαριασμό των ξένων αποστολών βοήθειας, τεκμηρίωσε φωτογραφικά την άφιξη και τη διανομή της αμερικανικής βοήθειας προς τη χώρα. Αργότερα, με εντολή του Υπουργείου Ανασυγκρότησης κατέγραψε την οικονομική ανάκαμψη της χώρας και τα μεγάλα έργα.
 
Ως φωτογράφος του Εθνικού Θεάτρου εντρύφησε και στη θεατρική φωτογραφία, καταθέτοντας πολυτιμότατο υλικό για την ιστορία του.
Παράλληλα με την επαγγελματική φωτογράφηση, το προσωπικό του ενδιαφέρον στράφηκε προς το ελληνικό τοπίο, τους οικισμούς, την καθημερινή ζωή των ανθρώπων της υπαίθρου και των πόλεων, και τέλος προς τον ίδιο τον άνθρωπο, «το πλέον ενδιαφέρον θέμα που υπάρχει εις τον Κόσμον». Στην επαφή του με τα ξένα φωτογραφικά πρακτορεία και στην ενημέρωσή του γύρω από τη διεθνή φωτογραφική κίνηση μπορούν να αποδοθούν οι φωτογραφικές επιρροές αμερικανικής, κυρίως, προέλευσης που διακρίνονται στο έργο του. Η διεθνής αναγνώριση της καλλιτεχνικής αξίας του έργου του ήρθε από νωρίς. Ήταν ο μόνος έλληνας που συμμετείχε στη μεγάλη έκθεση «The Family of Man» στη Νέα Υόρκη το 1955. Επίσης πήρε μέρος στις εκθέσεις: «Greece seen by eleven Greek photographers» στο Σικάγο το 1957, «The Pace of the European» στο Μόναχο το 1959 και πολλές άλλες. Η ισορροπημένη, συχνά αφαιρετική σύνθεση, η άψογη τεχνική, το χιούμορ και η αισιοδοξία χαρακτηρίζουν τη γραφή του Χαρισιάδη, ο οποίος συνδύασε τις ξένες επιδράσεις με την ελληνική αισθητική σε ένα καθαρά προσωπικό ύφος.


Την Ελλάδα της Κατοχής, την Ελλάδα της αρχιτεκτονικής, της υπαίθρου, του θεάτρου, του πολέμου, κλείνουν μέσα τους τα φωτογραφικά στιγμιότυπα του Φωτογραφικού Πρακτορείου «Δ. Α. Χαρισιάδη».
Το αρχείο του Δημητρίου Χαρισιάδη περιήλθε στο Μουσείο Μπενάκη τον Ιανουάριο του 1997. Αποτελείται από 120.000 αρνητικά (ασπρόμαυρα, έγχρωμα και έγχρωμες διαφάνειες), 75 ντοσιέ με τυπώματα εξ επαφής (contacts) και 4.500 φωτογραφίες σε μεγέθυνση (18 x 24 εκ.) επικολλημένες σε χαρτόνια, οι οποίες είναι επιλεγμένες από τον ίδιο, ως αντιπροσωπευτικά δείγματα της φωτογραφικής του γραφής. Το υλικό είναι άψογα ταξινομημένο και η αναζήτηση των φωτογραφιών μπορεί να γίνει θεματικά και χρονολογικά.....


Διαβαστε περισσοτερα...

Κυριακή, 31 Ιανουαρίου 2010

walking in kalemegdan park


Διαβαστε περισσοτερα...

street


Διαβαστε περισσοτερα...

agrarian


Διαβαστε περισσοτερα...

twins at volos


Διαβαστε περισσοτερα...

time standing still


Διαβαστε περισσοτερα...

beogrand


Διαβαστε περισσοτερα...

Athens


Διαβαστε περισσοτερα...

tavern


Διαβαστε περισσοτερα...

relaxing


Διαβαστε περισσοτερα...

techology


Διαβαστε περισσοτερα...

walking


Διαβαστε περισσοτερα...

the gang


Διαβαστε περισσοτερα...

street musician


Διαβαστε περισσοτερα...

talking


Διαβαστε περισσοτερα...

reflecting


Διαβαστε περισσοτερα...

old woman


Διαβαστε περισσοτερα...

athens university


Διαβαστε περισσοτερα...

by the sea


Διαβαστε περισσοτερα...

kalemegdan park 2


Διαβαστε περισσοτερα...

out of use


Διαβαστε περισσοτερα...

old war machines


Διαβαστε περισσοτερα...

kalemegdan park


Διαβαστε περισσοτερα...

boats


Διαβαστε περισσοτερα...

bicing


Διαβαστε περισσοτερα...

wondering


Διαβαστε περισσοτερα...

Σάββατο, 30 Ιανουαρίου 2010

Nelly's, η φωτογραφική ιστορία ενός αιώνα


Η Έλλη Σουγιουλτζόγλου - Σεραϊδάρη, η φωτογράφος Nelly's, όπως συνηθίζεται πια να αποκαλείται χρησιμοποιώντας ως όνομα την αγγλική εκδοχή της καλλιτεχνικής της υπογραφής, γεννήθηκε πριν έναν περίπου αιώνα στο Αϊδίνι της Μικράς Ασίας.

Έξι ετών, άρχισε να παρακολουθεί μαθήματα στο ελληνικά σχολείο. Τον Ιούλιο του 1919 έζησε την ολέθρια καταστροφή της ελληνικής πάλης του Αϊδινίου από τα τουρκικά στρατεύματα. Η οικογένειά της κατόρθωσε να διαφύγει και εγκαταστάθηκε στη Σμύρνη, απ' όπου η Nelly's έφυγε την επόμενη χρονιά για τη Δρέσδη της Γερμανίας, προκειμένου να σπουδάσει μουσική και ζωγραφική. Το Σεπτέμβριο του 1922, ενώ βρισκόταν εκεί, πληροφορήθηκε τον εμπρησμό της Σμύρνης και τη σφαγή των Ελλήνων της Μικράς Ασίας από τους Τούρκους.

Η οικογένειά της ήταν απ' αυτές που διέφυγαν και μετοίκησαν στην Ελλάδα, την οποία η Nelly's πρωτοεπισκέφθηκε το 1924, επιστρέφοντας από τη Γερμανία, αφού είχε πλέον ολοκληρώσει τις σπουδές της στη φωτογραφία και αποφασίσει να εγκατασταθεί μόνιμα στην Αθήνα.

Ενώ, λοιπόν, είχε ξεκινήσει για να σπουδάσει ζωγραφική, η Nelly's στράφηκε τελικά στη φωτογραφία λόγω των νέων δύσκολων γι' αυτήν συνθηκών, στοχεύοντας σ' ένα ταχύτερο τρόπο επαγγελματικής αποκατάστασης και οικονομικών απολαβών. Έτσι, ελκύεται από
το Oldruck και το bromoil, παλιές φωτογραφικές τεχνικές που της έδιναν τη δυνατότητα να δει στη φωτογραφία όχι μόνο το μέσον που αποδίδει με ρεαλιστική σαφήνεια την πραγματικότητα, αλλά και μία μέθοδο έρευνας και έκφρασης της σχέσης της με τον κόσμο που την περιβάλλει. Άλλωστε, αυτές οι ίδιες τεχνικές της επέτρεπαν να εφοδιάζει τα θέματά της με μια πικτοριαλιστική διάσταση που κάλυπτε εν μέρει τις ζωγραφικές της ανησυχίες.

Η Nelly's δούλεψε σχεδόν σε όλη της την καριέρα κατά θέματα, σε φωτογραφικές ενότητες, άλλοτε για λογαριασμό της και άλλοτε κατόπιν παραγγελίας κυρίως του Υπουργείου Πολιτισμού. Ο θεματικός διαχωρισμός των φωτογραφιών κατά τίτλους δεν μπορεί παρά να εμπεριέχει μια μικρή δόση αυθαιρεσίας, αφού η ίδια δεν έδωσε στην πραγματικότητα τίτλους παρά μόνο σε τρεις - τέσσερις ενότητες.

Παρ' όλ' αυτά, η μελέτη του έργου της και η αρχειοθέτηση του υλικού της επιβάλλουν ένα σχεδόν αναγκαστικό διαχωρισμό κατά θέματα, ο οποίος δεν μπορεί παρά να είναι συνοπτικός στο συνοδευτικά κατάλογο μιας έκθεσης.


I. Προσφυγικοί καημοί - Παλιά Αθήνα


Η Nelly's άνοιξε το πρώτο της στούντιο στην Ελλάδα το 1925. Προσφυγικοί καημοίΆριστα εξοπλισμένη με τις καλύτερες μηχανές της εποχής, επαγγελματίας πια φωτογράφος άρχισε να περιδιαβαίνει και να φωτογραφίζει την πόλη των Αθηνών και ιδιαίτερα τις λαϊκές γύρω από την Ακρόπολη συνοικίες, όπως η Πλάκα. Οι πρώτες αυτές φωτογραφίες, που εντυπωσιάζουν με την ταπεινότητα των θεμάτων τους, μαζί με τις λίγες φωτογραφίες των εξαθλιωμένων προσφύγων, που μετά την Τουρκική εκδίωξή τους από τη Μικρά Ασία
εγκαταστάθηκαν σε παραπήγματα, αποτέλεσαν ένα κορυφαίο κεφάλαιο στο φωτογραφικό της έργο, ιδιαίτερα πλούσιο σε bromoils.

0 φακός της Nelly's αποτύπωσε σε όλο το μέγεθός τους τη δυστυχία και την ανθρώπινη εξαθλίωση που ήταν ζωγραφισμένη στα πρόσωπα και τα σώματα των προσφύγων. Ιδιαίτερα ευαίσθητη στον πόνο τους, όντας και η ίδια πρόσφυγας, προσπάθησε να αποδώσει όλη την "τραγική τους αθλιότητα και τη σπαρακτική τους κατάντια" σύμφωνα με τα λεγάμενά της.


Στη φωτογραφική καταγραφή των παλιών σπιτιών της καθημερινής ζωής της σήμερα εν μέρει κατεδαφισμένης παλιάς αυτής περιοχής της Αθήνας, η Nelly's εφάρμοσε τις πικτοριαλιστικές τεχνικές που διδάχτηκε στη Γερμανία, με απώτερο στόχο να δημιουργήσει εικόνες
με τη μοναδικότητα του έργου τέχνης. 0 Δημήτριος Καμπούρογλου, σημαντικότατος Έλληνας ιστορικός, βλέποντας τις φωτογραφίες αυτές, πρότεινε στη Nelly's να συνεργαστούν για να φτιάξουν ένα ιστορικά και φωτογραφικά λεύκωμα για την Παλιά Αθήνα, το οποίο τελικά δεν είδε το φως παρά μόλις το 1996, με τη φροντίδα του Μουσείου Μπενάκη.




II. Γυμνά - Φωτογραφίες στην Ακρόπολη

"Διαμαρτύρομαι εν ονόματι των Ολυμπίων θεών, οι οποίοι, ως γνωστόν, όχι μόνο επερπατούσαν γυμνοί, αρσενικοί και θηλυκοί, αλλά και θεόγυμνοι ελατρεύοντο στους ναούς των ... ”.

Με αυτά τα λόγια, ο Παύλος Νιρβάνας ανέλαβε από τη στήλη του Ελεύθερου Βήματος το Μάιο του 1929 την υπεράσπιση της νέας φωτογράφου Nelly's, επειδή τόλμησε το 1927 να φωτογραφήσει γυμνή στον Παρθενώνα τη Mona Paeva —πρώτη μπαλαρίνα της Opera Comique— "βεβηλώνοντας" έτσι τον Ιερό Βράχο.

Η φωτογράφηση του γυμνού σώματος ούτε και τότε ήταν κάτι τόσο σπάνιο και προκλητικό. H Nelly's δεν πρωτοτυπούσε φωτογραφίζοντας γυμνά. Κανένας όμως δεν είχε τολμήσει να φωτογραφήσει γυμνά σ' ένα χώρο-ταμπού, σ' ένα χώρο-σύμβολο ενός ολόκληρου πολιτισμού. Αυτός, άλλωστε, ήταν και ο λόγος που προκάλεσε πολλές αντιδράσεις, ιδιαίτερα του συντηρητικού χώρου.


Τα γυμνά της Nelly's, πέρα από τη φωτογραφική τεχνική τους αρτιότητα, διακρίνονται από μία έντονη εσωτερικότητα που αναδεικνύει, δίπλα στη γλυπτικότητα των όγκων και στην "πλαστικότητα" τou φωτάς, όλη την πνευματικότητα του αρχαίου κλασικού ιδεώδους, όπως εκφράζεται μέσα από τo γυμνό σώμα. Χωρίς καμιά πρόθεση να δημιουργήσει σκάνδαλο ή απλά να πουλήσει τις φωτογραφίες της στοχεύοντας στο εύκολο κέρδος και τη διαφήμιση του ονόματός της, η Nelly's φωτογραφίζει τη χορεύτρια για τον εαυτό της, πιστεύοντας ότι βρίσκει ανάμεσα σ' αυτήν και το Ναό μία παλιά ξεχασμένη σχέση που βασίζεται στην ισορροπία, το μέτρο και την αρμονική συνύπαρξη της αρχιτεκτονικής κλίμακας και του ανθρώπου....


Διαβαστε περισσοτερα...

Τετάρτη, 27 Ιανουαρίου 2010

Σπυρος Μελετζης ο Ελληνολατρης Φωτογραφος


Ο Σπύρος Μελετζής γεννήθηκε στην Ίμβρο το 1906. Εκεί τέλειωσε το δημοτικό και το Σχολαρχείο. Το 1923, όταν η Ίμβρος παραχωρήθηκε στους Τούρκους, κατέφυγε στην Αλεξανδρούπολη και από κει στην Αθήνα. Στην τέχνη της φωτογραφίας μυήθηκε από άξιους δασκάλους, καλλιτέχνες με υψηλή αισθητική, γνώσεις και πείρα του σκοτεινού θαλάμου όπως ο φωτογράφος των ανακτόρων Μπούκας και ο Γεραλής.
Ο Μελετζής όμως δεν ήταν φτιαγμένος για τους κλειστούς χώρους. Τον γοήτευε η περιπέτεια, η διαδρομή, η φύση, και όσα εκεί συναντούσε. Κι αυτά αποτύπωσε στην τέχνη του.
Μετά από περιοδεία και φωτογράφηση 22 μηνών έκανε στα Ιωάννινα, το1938, την πρώτη του έκθεση. Η έκθεση αυτή μεταφέρθηκε και στην Αθήνα εντυπωσιάζοντας και αποσπώντας επαινετικές κριτικές. Το 1939 φωτογράφισε την Κεφαλλονιά. Στην περίοδο της γερμανικής κατοχής ο φακός του κατέγραψε την Αντίσταση του ελληνικού λαού.
Απ' τα νεανικά του ακόμα χρόνια αποτυπώνει στο έργο του την ομορφιά του τόπου και την λεβεντιά του λαού με ξεχωριστή αγάπη και ποιητική ευαισθησία.
Ακούραστος πεζοπόρος και αθεράπευτα ρομαντικός, περπάτησε την χώρα πέρα ως πέρα και φωτογράφησε με μεράκι όλη την ελληνική ύπαιθρο, κάθε σημαδιακή της γωνία απ' την ιστορία και την μυθολογία, καθώς και τις πιο όμορφες εκδηλώσεις του λαού μας, γάμους πανηγύρια και επίσημες γιορτές.



Οι πρώτες φωτογραφίες του Μελετζή στον πολεμο χρονολογούνται τον Αύγουστο του 1942, κατά τη διάρκεια της περιοδείας του στον Ολυμπο. Οι δεύτερες στην Πελοπόννησο τον Σεπτέμβριο του 1943. Το Φεβρουάριο του 1944 ο Μελετζής οργανώνει το τρίτο και τελευταίο ταξίδι του στα βουνά, συγκεκριμένα στην Ευρυτανία και τη Θεσσαλία, με στόχο να πραγματοποιήσει, όπως ο ίδιος αναφέρει, «το μεγάλο χρέος του, να απαθανατίσει τον αγώνα του ελληνικού λαού που αγωνιζόταν για το ξεσκλάβωμα της Ελλάδας». Η πίστη του στον αγώνα οδήγησε τον Μελετζή να αποτυπώσει «το ηρωικό μεγαλείο που κυριαρχούσε και λαμποκοπούσε στα μάτια των ανταρτών». Η ηρωική μορφή, ο τύπος του ήρωα πολεμιστή ως έμβλημα μεγαλείου και δύναμης, αποδόθηκε ιδανικά στον Μελετζή, ο οποίος σε αρκετές λήψεις εμπλούτισε αυτή την ιδέα με στοιχεία ρητορικής έξαρσης και δεν κατέκτησε άδικα τον τίτλο του «Φωτογράφου της Αντίστασης».



Σήμερα το σύνολο του έργου του συνθέτει μια ιστορική παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές, γιατί πραγματώθηκε σε καιρούς που το τοπίο δεν είχε ακόμα πληγωθεί αλόγιστα με την μπουλντόζα , ο δε λαός δεν είχε αλλάξει ακόμα τρόπο ζωής και δεν είχε ξεμακρύνει απ' τους οικογενειακούς του δεσμούς, που επί αιώνες ξεπηδούσαν μέσα από τις γενιές σαν άγραφος νόμος και ομορφαίναν τη ζωή.
Η δουλειά του Μελετζή ζωντανεύει καιρούς και εποχές, που ολότελα χάθηκαν, δουλεμένη με την όμορφη ματιά του δημιουργού και την μαγεία της αλήθειας και της πραγματικότητας, που μόνο η φωτογραφία μπορεί να αποδώσει....





Διαβαστε περισσοτερα...

Κώστας Μπαλάφας Ασπρομαυρες Μνημες


Η Ελλάδα σε άσπρο - μαύρο είναι η Ελλάδα που ξέρουμε; Η Ελλάδα του γκρίζου ουρανού, της μελανής θάλασσας και των σκοτεινιασμένων προσώπων είναι αυτή που ζήσαμε και ζούμε; Αλλά μήπως οι έγχρωμες καρτ ποστάλ, που αποτυπώνουν την ωραιοποιημένη εικόνα της χώρας και την ισοπεδωμένη όψη των ανθρώπων της, είναι η Ελλάδα; Ο Κώστας Μπαλάφας δεν είχε ποτέ αυτό το δίλημμα. Οχι μόνο τότε που το έγχρωμο φιλμ ήταν γι' αυτόν άγνωστο, όχι μόνο γιατί το πρώτο που έπεσε στα χέρια του ήταν το ασπρόμαυρο φιλμ της «Φεράνια Καπέλι», λάφυρο από ιταλικό βομβαρδιστικό που τα ελληνικά αντιαεροπορικά κατέρριψαν στα περίχωρα των Ιωαννίνων το 1940, αλλά από πεποίθηση. Και από την άποψη ότι ο κόσμος, ο δικός του κόσμος των ανθρώπων του μόχθου και της πάλης για επιβίωση, όπως και ο ίδιος την έζησε, δεν έχει ανάγκη από τα στολίδια που θα ελαφρύνουν τα βάρη και θα απαλύνουν τον πόνο για να χαϊδέψουν τελικώς τα μάτια των θεατών. Η Ελλάδα αυτών των ανθρώπων και η Ελλάδα των δύσκολων χρόνων του πολέμου, της Αντίστασης αλλά και των τριών δεκαετιών που ακολούθησαν είναι αυτή που αποτελεί τον κύριο όγκο του έργου του. Με τη δύναμη του ασπρόμαυρου φιλμ καταλυτική και με πρωταγωνιστή πάντοτε τον άνθρωπο να διατρέχει όλη την γκάμα του γκρίζου.


«Η ζωή και το έργο του Κώστα Μπαλάφα σφραγίζονται λίγο-πολύ από κοινά θεμελιακά δεδομένα και αρχές: το αυτοδίδακτο (τόσο της τέχνης όσο και της επιβίωσης), η καθαρότητα του σκοπού, η αντισυμβατική στάση, η γνησιότητα της έκφρασης»
Το κύριο προσόν της φωτογραφίας του Μπαλάφα λοιπόν είναι η αμεσότητα της επαφής. Και αν αδιαφόρησε για τους αισθητικούς πειραματισμούς και για τις φωτογραφικές τεχνικές που άλλοι συνάδελφοί του έχουν καλλιεργήσει με επιμέλεια είναι γιατί ο ίδιος αναζήτησε την προσωπική προσέγγιση των θεμάτων του.
Οπως σημειώνει ο Ηρακλής Παπαϊωάννου :«Στράφηκε στην καθαρή φωτογραφία, αναζητώντας με απλότητα και αναγκαιότητα την ουσία του θέματος μέσα από τα όρια του κάδρου και της φωτογραφικής πράξης. Ως εκ τούτου και οι συνθέσεις του είναι απέριττες και χωρίς επιτήδευση. Η τομή που δημιουργούν είναι βαθιά και καθαρή, με την ακρίβεια του νυστεριού».
 «Ο Κ. Μπαλάφας είναι ένας γνήσια λαϊκός καλλιτέχνης, αφ' ενός γιατί ο λαός είναι ο βασικός πρωταγωνιστής των φωτογραφιών του, αφ' ετέρου γιατί σ' αυτόν κυρίως απευθύνεται αυτό το έργο. Εκτός από ανεξάντλητη πρώτη ύλη δηλαδή, οι άνθρωποι του λαού αποτελούν και τον τελικό αποδέκτη του έργου του. Η θεματική του έργου του, με ελάχιστες ίσως μικρές παρενθέσεις, είναι αξιοσημείωτα συνεχής και συνεπής και υπήρξε κατά βάση η καταγραφή της μεταπολεμικής ελληνικής κοινωνίας σε κάθε της έκφανση. Η Ελλάδα, όμως, μέσα από τις φωτογραφίες του Κ. Μπαλάφα δεν είναι γραφική, καρτ - ποσταλική, επιδερμικά ιστορική ή απλά μια γεωγραφικά προνομιακή χώρα. Είναι ένας ζωντανός παλλόμενος τόπος γεμάτος συγκρούσεις, ανακαλύψεις, αντιθέσεις...».

«Για να κατανοήσει κανείς το έργο του Κώστα Μπαλάφα βαθύτερα, πρέπει ίσως να το φέρει σε προοπτική σχέση με τη γενικότερη στάση του απέναντι στη ζωή και την τέχνη. Ετσι, από τη μια μεριά το αυτοδίδακτο της τέχνης του, σε συνδυασμό με την καθαρότητα του καλλιτεχνικού του σκοπού, τον κράτησαν σε απόσταση ασφαλείας από τις σειρήνες μιμητισμού των δυτικών φωτογραφικών τάσεων. Από την άλλη, η αντισυμβατική στάση του απέναντι στην ίδια του την τέχνη, με την αποφυγή της εμπλοκής στην επαγγελματική φωτογραφία και την άρνηση κάθε αμοιβής για τους φωτογραφικούς του καρπούς, εδραίωσε μέσα του τη γνησιότητα των κινήτρων και την αυτονομία της έκφρασης».....

Διαβαστε περισσοτερα...

Κυριακή, 24 Ιανουαρίου 2010

N.Y City





Διαβαστε περισσοτερα...

Garden





Διαβαστε περισσοτερα...

Signatures Museum...





Διαβαστε περισσοτερα...

Broadway





Διαβαστε περισσοτερα...

Reflections...





Διαβαστε περισσοτερα...

Point...





Διαβαστε περισσοτερα...

Look at Me...





Διαβαστε περισσοτερα...

Street-3





Διαβαστε περισσοτερα...